🇮🇳 NSLexOne PLUS NEWS

ದೇಶ

⛏️ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ತೆರಿಗೆಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಂತ್ರಣ: ರಾಜ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ಬಂಧ

ನವದೆಹಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 14: ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ Mines and Minerals (Development and Regulation) Amendment Bill, 2026ಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿವೆ. ಈ ಮಸೂದೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಭರಿತ ಭೂಮಿಗೆ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಲೆವಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

🔎 ಏನಾಗಿದೆ?

ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಏಕರೂಪದ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ತೆರಿಗೆಗಳು, ಸೆಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಲೆವಿಗಳಿಂದ ತೆರಿಗೆಭಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರವೂ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

💰 ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ?

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಥವಾ ಖನಿಜಭರಿತ ಭೂಮಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೆಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಬರಲಿದೆ. ಅಂತಹ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಷರತ್ತುಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗಲಿವೆ.

ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬದಲಾವಣೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆದಾಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ/ಲೆವಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

⚖️ ಏಕೆ ವಿವಾದ?

2024ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಈ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಸತ್ತು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ.

🏭 ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು?

ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ:

ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಬರಬಹುದು.
ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ಲೆವಿಗಳ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಆದರೆ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ಪಡೆಯುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು.

🚨 ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿರೋಧ

ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಈ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹೇಮಂತ್ ಸೊರೆನ್ ಕೇಂದ್ರದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಖನಿಜ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

🇮🇳 ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರ

ಭಾರತದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ — ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ: ಮಸೂದೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಕಾನೂನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.